Bahasa Melayu
English
Dulu Serang Istana Melaka Kelak Serang Istana Negara?
Siri: Malaysia Bakal Diserang, Kerana Inilah Tanah Bani Israel
Mukadimah
Suatu hari nanti, Istana Negara yang kita sanjung, kita sayang dan kita junjung sebagai lambang kedaulatan negara mungkin akan berdepan ujian yang sangat besar. Tiada tamadun yang kekal tanpa ujian. Tiada institusi yang terjamin selamat jika Allah telah menentukan satu peringatan berlaku ke atas sesuatu bangsa.
Saya menulis kerana saya sayang. Saya menulis kerana saya mahu memberi peringatan. Saya menulis kerana saya percaya bahawa peringatan daripada Al-Quran tidak boleh disembunyikan hanya kerana ia menyentuh perkara yang sensitif.
Bagi yang baru terjumpa artikel ini, tulisan ini merupakan sebahagian daripada siri "Malaysia Bakal Diserang, Kerana Inilah Tanah Bani Israel" yang diterbitkan di laman web beritaakhirzaman.com. Siri ini membincangkan hubungan antara Surah Al-Isra’, Bani Israel, tanah yang diberkati dan kemungkinan berlakunya serangan kedua sebagaimana yang disebut oleh Allah dalam ayat-ayat tersebut.
Wajib Dibaca Sebelum Meneruskan Artikel Ini
Sebelum meneruskan bacaan, anda wajib membaca artikel asas di bawah terlebih dahulu:
Perkara Asas Yang Wajib Difahami Sebelum Membaca Artikel Ini
Artikel ini tidak boleh dibaca secara terpisah daripada asas tersebut. Jangan terus membaca artikel ini dengan kepala yang sudah penuh sangkaan. Jangan baca dengan rangka fikir lama yang telah terbiasa mengunci Surah al-Isra’ kepada tafsiran yang belum tentu tepat pada tempatnya.
Latar Belakang Serangan Pertama Dan Serangan Kedua
Sepertimana yang telah kita bincangkan sebelum ini, Surah Al-Isra’ menyebut bahawa Bani Israel akan melakukan dua kali fasad dan uluww. Kedua-duanya berlaku apabila mereka melanggar perintah-perintah Allah. Perintah-perintah itu turut dikenali dalam Kitab Perjanjian Lama sebagai The 10 Commandments, lalu diperjelaskan semula oleh Allah dalam Surah Al-Isra’ ayat 22 hingga 39 Surah Al Isra' ayat 22 hingga 39.Akibat pelanggaran pertama, Bani Israel diserang sebagai hukuman. Selepas itu, mereka dikembalikan semula untuk bangkit. Namun apabila mereka sekali lagi melanggar perintah Allah, maka datanglah serangan kedua. Serangan ini bukan sekadar serangan biasa, tetapi serangan terakhir yang membawa kepada kehancuran semusnah-musnahnya.
Mengikut kajian saya, kejadian ini berlaku di Semenanjung Tanah Melayu. Saya juga telah mengemukakan pelbagai justifikasi daripada Al-Quran bahawa Nabi Musa dan Nabi Harun telah membawa Bani Israel menuju ke Semenanjung Tanah Melayu. Sebilangan kecil Bani Israel yang berada di Jazirah Arab pula, pada bacaan saya, ialah golongan yang ingkar dan tertinggal sepanjang perjalanan para nabi. Mereka kemudiannya memakai nama Bani Israel dan membentuk identiti agama Yahudi.
Hakikatnya, bangsa induk daripada kaum mereka yang beriman telah meneruskan perjalanan ke mashriq sehingga sampai di pinggir Ardhul Muqaddasah iaitu wilayah yang saya letakkan di Semenanjung Tanah Melayu ini.
Walaupun tidak semua sampai bersama Nabi Musa dan Nabi Harun, sebahagian daripada mereka sampai kemudian bersama nabi-nabi lain daripada Bani Israel, termasuk Nabi Daud dan Nabi Sulaiman. Sebahagian yang lain pula, tanpa mereka sedari, telah sampai ke Tanah Melayu melalui penjajahan British, sama ada sebagai pekerja di tanah jajahan atau melalui arus perpindahan yang akhirnya membawa kepada kerakyatan melalui prinsip Jus Soli.
Anda akan lebih memahami maksud saya jika membaca sub artikel Melaka 1511 ke Merdeka 1957 Adalah Kesan Serangan Pertama.
Pada pandangan saya, penjajahan Portugis, Belanda dan British itulah gambaran serangan pertama, khususnya terhadap istana dan pusat kuasa Tanah Melayu. Kini, apabila ayat Al-Quran menyebut bahawa mereka akan memasuki kembali sebagaimana mereka pernah masuk pada kali pertama
Kata Kunci Istimewa Iaitu Masjid
Dalam bahagian ini, kita bukan ingin membicarakan ciri-ciri penyerang kedua tetapi kita ingin membicarakan satu kata kunci istimewa untuk mengenal istana iaitu "masjid".Dalam ayat 7 Surah Al Isra' Allah SWT berfirman:
إِنۡ أَحۡسَنتُمۡ أَحۡسَنتُمۡ لِأَنفُسِكُمۡ ۖ وَإِنۡ أَسَأۡتُمۡ فَلَهَا ۚ فَإِذَا جَآءَ وَعۡدُ ٱلۡأٓخِرَةِ لِيَسُـُٔواْ وُجُوهَكُمۡ وَلِيَدۡخُلُواْ ٱلۡمَسۡجِدَ كَمَا دَخَلُوهُ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَلِيُتَبِّرُواْ مَا عَلَوۡاْ تَتۡبِيرًا
Jika kamu berbuat ihsan, ihsan itu kembali kepada diri kamu sendiri. Jika kamu berbuat buruk, akibat buruk itu kembali kepada diri kamu juga. Maka apabila datang janji yang kedua, ia datang supaya mereka menghinakan wajah-wajah kamu, supaya mereka memasuki al-Masjid itu sebagaimana mereka telah memasukinya pada kali pertama, dan supaya mereka menghancurkan apa sahaja yang pihak penyerang itu berjaya kuasai dengan penghancuran yang sehancur-hancurnya.
(QS. al-Isra’ 17: Ayat 7)
Baca Definisi Masjid Mengikut Ayat Al-Quran
Sebelum ini, saya telah meminta pembaca melihat sendiri ayat-ayat Al-Quran yang menyebut tentang masjid. Tujuannya mudah. Kita mahu memahami apakah ciri-ciri masjid menurut ayat, bukan menurut sangkaan kita sendiri.
Apabila saya sebut ciri-ciri masjid ikut ayat, maksudnya kita mesti kembali kepada apa yang Allah sebut. Jangan dahulukan pendapat kita. Jangan terus kunci makna masjid kepada bangunan solat semata-mata. Baca dahulu ayat-ayatnya. Perhatikan fungsi, peranan dan kedudukannya dalam Al-Quran.
Dari situ, kita akan mula faham bahawa masjid perlu dibaca mengikut definisi Allah, bukan sekadar definisi kebiasaan manusia.
Saya tidak membina definisi sendiri. Saya menggunakan kaedah tafsir Al-Quran bil-Quran. Setiap ayat dijelaskan dengan ayat yang lain supaya maknanya tidak lari daripada rangka Al-Quran itu sendiri.
Makna ini bukan datang daripada saya. Jika saya memberi pendapat peribadi, saya akan nyatakan bahawa itu pendapat saya.
Kenapa Saya Suruh Baca Tentang Masjid
Saya meminta anda membaca ayat-ayat tentang masjid kerana dalam Surah Al-Isra’ ayat 7, apabila datang janji kedua, Allah menyebut bahawa mereka akan masuk ke dalam al-masjid.
Persoalannya, apakah yang dimaksudkan dengan al-masjid dalam ayat itu?
Lafaz yang digunakan adalah tunggal. Bukan jamak. Bukan banyak masjid. Bukan semua masjid. Allah menyebut satu masjid tertentu.
Menariknya, Allah tidak menamakan masjid itu. Allah tidak menyebut Masjidil Haram. Allah tidak menyebut Masjid Nabawi. Allah tidak menyebut Masjidil Aqsa. Allah juga tidak memberikan nama khusus lain.
Yang disebut hanyalah al-masjid, iaitu satu masjid yang akan dimasuki sebagaimana mereka pernah memasukinya pada kali pertama.
Maka apa yang kita mesti tanya adalah:
Pada kali pertama, mereka masuk ke mana?
Pada pendapat saya, kemasukan pertama itu berkait dengan Melaka. Masjid Melaka hancur bersama kotanya ketika serangan pertama berlaku.
Jika begitu, apabila ayat menyebut bahawa mereka akan masuk sekali lagi sebagaimana mereka masuk pada kali pertama, maka kita perlu bertanya semula:
Masjid manakah pula yang dimaksudkan pada kali kedua?
Pendapat Saya Tentang al-Masjid Dalam Ayat Ini
Bahagian ini adalah pendapat saya. Bahagian sebelum ini adalah berdasarkan pemerhatian terhadap lafaz dan struktur ayat.
Sebab itulah saya meminta pembaca memahami terlebih dahulu maksud masjid menurut Al-Quran. Jangan terus melompat kepada kesimpulan. Jangan juga membaca perkataan masjid hanya dengan bayangan bangunan solat semata-mata.
Pada bacaan saya, jika masjid dalam serangan pertama itu merujuk kepada pusat kuasa Melaka, maka masjid dalam serangan kedua merujuk kepada pusat kuasa negara pada hari ini.
Sebab itu saya pernah sebut bahawa masjid pada serangan pertama ialah Istana Melaka. Pada serangan kedua pula, saya melihat ia berkemungkinan merujuk kepada Istana Negara.
Persoalannya, mengapa Istana Negara?
Jawapan ini perlu difahami melalui fungsi masjid dalam Al-Quran, fungsi masjid pada zaman para nabi, dan bagaimana fungsi besar itu berubah dalam sistem pemerintahan moden.
Konteks Ayat Ini Bukan Serangan Kepada Institusi Beraja
Sebelum kita pergi lebih jauh, perkara pertama yang mesti difahami ialah konteks ayat ini. Perbincangan ini bukan seruan untuk menyerang institusi beraja. Ia juga bukan tulisan untuk menghasut manusia membenci istana, raja atau sistem pemerintahan negara.
Sebaliknya, tulisan ini cuba membaca satu petunjuk besar dalam Surah Al-Isra’ ayat 7, iaitu apabila Allah menyebut bahawa pada janji kedua, pihak yang diutus itu akan masuk ke dalam al-masjid sebagaimana mereka telah masuk pada kali pertama.
Di sinilah banyak persoalan besar akan timbul umpamanya:
- Apakah yang dimaksudkan dengan al-masjid dalam ayat itu?
- Adakah ia semestinya bangunan solat?
- Adakah ia semestinya masjid bernama seperti Masjidil Haram, Masjid Nabawi atau Masjidil Aqsa?
- Atau adakah lafaz al-masjid itu perlu difahami melalui fungsi besarnya dalam Al-Quran, iaitu sebagai pusat ketaatan, pusat urusan umat, pusat hukum, pusat amanah, pusat ibadah, pusat zakat dan pusat kekuasaan yang tunduk kepada Allah?
Saya menulis bahagian ini kerana saya menyokong kedaulatan. Saya bukan menulis untuk meruntuhkan kedaulatan. Saya menulis kerana saya melihat bahawa kedaulatan sedang dilemahkan secara perlahan-lahan. Serangan terhadap institusi besar biasanya tidak bermula dengan serangan fizikal. Ia bermula dengan serangan makna, serangan kepercayaan, serangan legitimasi, serangan naratif dan serangan dari dalam fikiran rakyat sendiri.
Sebab itu, apabila saya mengaitkan al-masjid dengan istana, ia bukan bermaksud saya sedang mengajak orang menyerang istana. Maksud saya ialah kita perlu memahami bagaimana fungsi besar masjid pada zaman nabi telah berubah bentuk, berpecah, berpindah dan akhirnya sebahagian besarnya berada di bawah kuasa institusi yang menjaga agama dalam negara.
Jika anda sebagai pembaca tidak faham laluan logik ini, anda akan terus menyangka bahawa masjid hanya bangunan solat. Justeru, apabila membaca ayat 7 Surah Al-Isra’, mereka akan terus mencari bangunan masjid. Padahal dalam Al-Quran, masjid bukan sekadar tempat lantai, tiang, mimbar dan kubah. Masjid ialah tempat sujud kepada Allah dalam makna yang besar, iaitu tempat manusia tunduk kepada perintah Allah, mengurus amanah Allah dan menegakkan urusan Allah.
Fungsi Masjid Pada Zaman Nabi
Untuk memahami maksud ini, kita mesti kembali dahulu kepada fungsi masjid pada zaman Nabi.
Pada zaman Nabi, masjid bukan sekadar tempat solat berjemaah. Masjid adalah pusat kehidupan umat. Di situlah solat ditegakkan. Di situlah wahyu Allah dibaca. Di situlah umat Islam diajar. Di situlah setiap hukum dijelaskan. Di situlah orang datang bertanya. Di situlah keputusan dibuat. Di situlah masyarakat dibina.
Masjid pada zaman Nabi menggabungkan banyak fungsi yang pada hari ini telah dipisahkan kepada pelbagai institusi. Dahulu:
- Di masjid ada ibadah.
- Di masjid ada ilmu.
- Di masjid ada pentadbiran.
- Di masjid ada perbincangan umat.
- Di masjid ada pengadilan.
- Di masjid ada urusan zakat.
- Di masjid ada seruan umum kepada masyarakat.
- Di masjid ada tempat orang miskin mengadu.
- Di masjid ada tempat orang luar datang bertemu pemimpin umat.
- Di masjid ada tempat umat memahami arah perjuangan, arah pemerintahan dan arah kehidupan mereka.
Maksudnya, masjid pada zaman Nabi bukan hanya pusat ibadah sahaja. Ia adalah pusat peradaban yang bertauhid kepada Allah. Semua ada di situ termasuk dan tidak terhad kepada:
- Solatnya ada di situ.
- Zakatnya ada di situ.
- Nasihatnya ada di situ.
- Keputusannya ada di situ.
- Kuasa moralnya ada di situ.
- Kuasa sosialnya ada di situ.
- Kuasa politik umat juga berkait dengan pusat itu.
Sebab itu dari awal saya katakan bahawa, apabila Al-Quran menyebut masjid, kita tidak boleh terus mengecilkan maknanya kepada bangunan solat semata-mata. Bangunan itu memang masjid, tetapi fungsi masjid dalam Al-Quran jauh lebih besar daripada bangunan.
Masjid ialah tempat manusia sujud kepada Allah, bukan sahaja dengan dahi di lantai, tetapi dengan seluruh sistem hidup tunduk kepada perintah Allah.
Masjid Sebagai Pusat Kuasa Umat, Bukan Sekadar Bangunan Solat
Apabila orang mendengar perkataan masjid, mereka terus membayangkan bangunan tempat solat. Mereka nampak sejadah, mimbar, azan, imam, bilal, kuliah Maghrib dan solat Jumaat. Masuk masjid niat iktikaf. Sakit perut singgah masjid sebab ada tandas.
Semua itu benar. Semua itu pun sebahagian daripada masjid. Namun ia belum cukup untuk memahami masjid dalam makna yang menyeluruh.
Masjid pada asalnya ialah pusat tunduknya masyarakat kepada Allah. Di situ manusia datang bukan hanya untuk solat, tetapi untuk menyerahkan urusan hidup kepada petunjuk Allah. Dari situlah terbitnya pendidikan, hukum, zakat, amanah, kepimpinan dan pengurusan masyarakat.
Sebab itu, apabila masjid difahami hanya sebagai bangunan ibadah, kita automatik akan kehilangan makna sebenarnya. Kita akan gagal melihat bahawa sebahagian fungsi masjid telah bergerak keluar daripada bangunan masjid dan masuk ke dalam jabatan, majlis, mahkamah, lembaga, istana dan struktur pemerintahan.
Bangunan masjid masih ada, azan masih berkumandang, solat masih ditegakkan dan kuliah masih berjalan seperti biasa mengikut jadual. Namun banyak fungsi besar yang dahulu berada di sekitar masjid kini telah dipusatkan kepada institusi lain.
Ini bukan semestinya salah dalam konteks pentadbiran moden. Negara moden memang bergerak dengan jabatan, undang-undang, kuasa pentadbiran dan struktur rasmi. Cuma dalam perbahasan ayat ini, kita perlu bertanya:
Jika fungsi besar masjid telah berpindah kepada institusi lain, maka apabila Al-Quran menyebut al-masjid dalam konteks pusat yang dimasuki oleh penyerang, adakah kita hanya perlu mencari bangunan untuk solat?
Atau kita perlu mencari pusat kuasa yang mewarisi fungsi besar masjid itu?
Selepas Penjajah Datang Kali Pertama
Apabila penjajah datang ke Tanah Melayu, mereka tidak semestinya menghapuskan terus raja dan sultan. Banyak kesultanan masih dikekalkan. Raja masih ada. Istana masih ada. Adat masih ada. Agama masih disebut sebagai urusan raja. Namun kuasa sebenar mula berubah.
Dalam banyak keadaan, Residen British menjadi pusat pentadbiran. Residen menasihatkan raja. Nasihat itu pula wajib diikuti dalam urusan negeri, kecuali dalam hal agama Islam dan adat Melayu. Maksudnya, kuasa telah dipecahkan.
Raja masih memegang agama dan adat. Residen memegang pentadbiran, ekonomi, hasil bumi, undang-undang sivil dan arah politik negeri. Di sinilah berlaku satu perubahan besar dari sudut fungsi masjid.
Jika pada zaman Nabi, masjid menghimpunkan urusan ibadah, hukum, ekonomi, zakat, pengadilan dan pentadbiran umat, maka pada zaman penjajah fungsi itu mula terpisah.
- Sebahagian fungsi berada pada raja.
- Sebahagian fungsi diambil oleh penjajah.
- Sebahagian fungsi tinggal pada masjid kampung.
- Sebahagian fungsi masuk ke pejabat pentadbiran.
Sebab itu saya katakan, fungsi masjid telah dipecahkan. Bukan masjid sebagai bangunan yang dipecahkan, tetapi fungsi besar masjid sebagai pusat umat yang sepatutnya seperti zaman nabi telah dipecahkan.
- Raja menjaga agama.
- Residen menjaga negeri.
- Masjid menjaga solat, khutbah, pengajian dan masyarakat setempat.
Pada permukaan, semuanya kelihatan masih berjalan seperti biasa. Namun dari sudut struktur kuasa, masjid tidak lagi menjadi pusat penuh kehidupan umat seperti zaman Nabi. Pusat itu telah pecah kepada beberapa lembaga kuasa.
Masjid Kampung Sebelum Sistem Semasa Menjadi Ketat
Walaupun begitu, masjid kampung pada zaman dahulu masih mempunyai ruang yang besar dalam masyarakat. Masjid kampung bukan sekadar tempat solat. Ia masih menjadi pusat komuniti. Orang kampung berkumpul di situ. Orang tua berbincang di situ. Anak muda belajar di situ. Masalah masyarakat dibawa ke situ. Keputusan kecil masyarakat kadang-kadang bermula dari situ.
Khutbah Jumaat lebih dekat dengan suasana setempat. Ceramah lebih terbuka. Orang alim kampung boleh mengajar. Zakat kadang-kadang diberi terus kepada orang miskin yang dikenali. Bantuan berlaku secara langsung. Wakaf, sedekah, kenduri, pengajian, urusan kematian, urusan fakir miskin dan urusan masyarakat semuanya berputar di sekitar masjid.
Maksudnya, walaupun fungsi besar masjid telah mula dipecahkan sejak zaman penjajah, sisa kekuatan masjid sebagai pusat masyarakat masih sangat terasa di kampung-kampung. Masjid masih dekat dengan rakyat dan masjid masih hidup sebagai denyut nadi masyarakat. Masjid masih menjadi tempat orang datang bukan hanya untuk solat, tetapi untuk menyelesaikan sebahagian urusan hidup.
Di sinilah jika kita teliti, kita nampak perbezaan antara masjid sebagai bangunan dengan masjid sebagai fungsi. Sebagai contoh:
- Bangunan masjid mungkin kecil namun fungsi sosialnya besar.
- Mimbar mungkin sederhana namun pengaruhnya kuat.
- Tabungnya mungkin tidak besar namun hubungannya dengan fakir miskin sangat dekat.
Inilah masjid yang masih menyimpan sebahagian ruh fungsi besar zaman nabi, walaupun kuasa politik dan pentadbiran sudah berada di tempat lain.
Selepas Merdeka Dan Sistem Westminster
Selepas merdeka, struktur negara berubah sekali lagi. Tanah Melayu tidak lagi diperintah secara langsung oleh penjajah. Kita mempunyai Persekutuan sebagai struktur gabungan. Kita mempunyai Perlembagaan sebagai undang-undang tertinggi. Kita mempunyai kerajaan sendiri, kita mempunyai Parlimen, kita mempunyai mahkamah, kita ada jabatan dan kementerian. Kita juga mempunyai sistem pentadbiran moden dan kita juga mempunyai raja berperlembagaan.
Dalam sistem ini, raja dan sultan masih ada. Istana pun masih ada. Kedaulatan masih ada. Agama Islam masih berada di bawah kedudukan raja dalam negeri-negeri tertentu, manakala Yang di-Pertuan Agong mempunyai kedudukan dalam wilayah dan konteks Persekutuan.
Namun pada masa yang sama, kuasa pemerintahan harian dijalankan melalui sistem moden.
- Ada Eksekutif.
- Ada Legislatif.
- Ada Judisiari.
- Ada Perdana Menteri.
- Ada Menteri Besar.
- Ada kerajaan negeri.
- Ada jabatan agama.
- Ada majlis agama.
- Ada mahkamah syariah.
- Ada jabatan mufti.
- Ada lembaga zakat.
- Ada baitulmal.
- Ada jabatan wakaf.
- Ada peraturan tauliah.
- Ada teks khutbah rasmi.
- Ada undang-undang keluarga Islam.
- Ada enakmen negeri.
- Ada perbankan Islam
Semua ini lahir dalam rangka sistem moden selepas merdeka. Maka sekali lagi, fungsi besar masjid bergerak lebih jauh daripada masjid kampung. Sebelum ini, masjid masih boleh berfungsi dengan agak luas dalam masyarakat. Namun selepas sistem pentadbiran agama menjadi semakin tersusun, semakin banyak urusan yang dahulu dekat dengan masjid kini masuk ke dalam jabatan rasmi.
- Zakat tidak lagi bebas diagihkan oleh masjid sebagai organisasi penuh.
- Khutbah tidak lagi bebas disusun oleh masyarakat setempat.
- Ceramah tidak lagi boleh dibuat sesuka hati tanpa tauliah.
- Wakaf tidak lagi boleh diurus secara bebas tanpa pendaftaran.
- Nikah kahwin tidak lagi boleh diselesaikan oleh orang masjid tanpa prosedur jabatan.
- Fatwa tidak keluar daripada mimbar kampung, tetapi daripada institusi mufti.
- Penghakiman tidak berlaku di ruang masjid, tetapi di mahkamah.
- Pentadbiran agama tidak berada pada jawatankuasa masjid semata-mata, tetapi berada pada jabatan dan majlis agama.
Sekali lagi, kita perlu faham dengan cermat. Ini bukan semata-mata kritikan kepada sistem. Ini ialah pembacaan fungsi kerana kita sedang menjejaki satu soalan:
Ke mana perginya fungsi besar masjid yang dahulu menghimpunkan urusan seluruh umat?
Jawapannya, fungsi itu tidak hilang begitu sahaja. Ia berpindah bentuk. Ia masuk ke dalam struktur rasmi negara.
Raja Sebagai Ketua Agama
Apabila kita sampai ke tahap ini, barulah kita boleh memahami peranan raja dan sultan dalam perbincangan ini.
Kita tahu bahawa Raja tidak boleh menjadi Perdana Menteri. Raja juga tidak boleh menjadi Ketua Hakim, Peguam Negara atau menjadi Menteri Besar dalam sistem biasa. Raja tidak lagi mengurus semua cabang pemerintahan harian seperti kerajaan eksekutif.
Namun raja mempunyai kedudukan yang sangat penting dalam hal agama Islam. Dalam banyak negeri, sultan ialah ketua agama Islam. Dalam konteks tertentu, Yang di-Pertuan Agong pula mempunyai peranan sebagai ketua agama bagi wilayah-wilayah tertentu dan dalam susunan Persekutuan.
Daripada kedudukan inilah lahir pelbagai institusi agama seperti majlis atau jabatan agama Islam negeri, mahkamah syariah, jabatan mufti, pejabat qadi, lembaga zakat, baitulmal dan pelbagai organisasi lain di bawah kuasa Raja atau Sultan.
Semua organisasi yang kita lihat adalah berkait dengan struktur agama yang akhirnya bernaung di bawah kuasa ketua agama iaitu raja dan sultan.
Di mana pusat simbolik kuasa raja dan sultan? Sudah tentu di istana.
Maka apabila kita menjejaki fungsi besar masjid dalam sistem moden, kita akan dapati bahawa fungsi itu tidak lagi terhimpun sepenuhnya di masjid kampung. Ia telah dipusatkan kepada institusi agama yang mendapat kuasa daripada kedudukan raja sebagai ketua agama.
Di sinilah istana mula masuk dalam perbincangan al-masjid yang kita fokus pada ayat 7 Surah Al Isra'. Bukan kerana istana itu bangunan masjid, bukan kerana istana itu tempat solat Jumaat masyarakat awam, bukan juga kerana istana itu mempunyai mimbar seperti masjid. Sebaliknya, kerana istana menjadi pusat simbolik kepada kuasa agama yang mengawal fungsi-fungsi besar yang dahulu berada dalam lingkungan masjid umat.
Apa Jadi Pada Masjid Yang Sangat Perkasa Di Kampung Kita
Sekarang kita kembali melihat masjid kampung pula setelah sistem kawalan berubah. Apa yang tinggal pada masjid kampung hari ini?
Memang masjid masih menjadi tempat solat, khutbah Jumaat, kuliah agama, tazkirah, tempat masyarakat berkumpul, tempat urusan jenazah dan pelbagai lagi. Semua itu masih penting dan mulia. Namun jika dibandingkan dengan fungsi masjid pada zaman Nabi, banyak fungsi besar telah keluar daripada masjid sebagai organisasi setempat.
Cuba anda fikir khususnya perkara ini;
- Bolehkah masjid mengutip zakat dan mengagihkan sendiri sepenuhnya kepada ahli qaryah sebagai kuasa organisasi? Dalam sistem semasa, tidak begitu. Masjid mungkin ada amil. Individu boleh dilantik. Namun kuasa penuh berada pada lembaga zakat atau institusi rasmi.
- Bolehkah masjid menyusun khutbah sendiri setiap minggu berdasarkan masalah sebenar mukimnya? Dalam banyak keadaan, tidak. Teks khutbah datang daripada pihak berkuasa agama negeri.
- Bolehkah sesiapa sahaja yang berilmu datang memberi ceramah apabila ada kelapangan? Dalam sistem semasa, tidak semudah itu. Ada syarat tauliah dan kelulusan.
- Bolehkah masjid mengurus harta wakaf secara bebas tanpa pendaftaran dan kawalan institusi agama? Tidak begitu. Wakaf tertakluk kepada peraturan dan pendaftaran rasmi.
- Bolehkah masjid menikahkan anak mukimnya hanya berdasarkan kepercayaan masyarakat setempat? Tidak. Urusan nikah berada di bawah jabatan agama dan prosedur rasmi.
- Bolehkah masjid menyelesaikan pertikaian hukum masyarakat dengan kuasa penghakiman? Tidak. Itu berada di mahkamah syariah.
- Bolehkah masjid menentukan dasar agama negeri? Tidak. Itu berada pada majlis agama, jabatan agama, mufti dan ketua agama.
Maka jelas bahawa masjid sebagai bangunan masih ada, tetapi fungsi besarnya telah dipindahkan kepada struktur lain. Inilah maksud saya apabila saya kata masjid hari ini sudah tidak sama seperti masjid zaman Nabi.
Bukan kerana masjid hari ini tidak mulia dan sudah kehilangan nilai. Bukan kerana kita mahu merendahkan masjid. Sebaliknya, saya mahu kita membaca perubahan fungsi secara realiti masa kini
Mana Fungsi Itu Pergi
Fungsi-fungsi itu masih berjalan tetapi telah pergi kepada jabatan-jabatan, majlis-majlis, lembaga-lembaga, badan-badan atau apa jua struktur yang dilantik untuk mengelolakan ia.
Kebanyakan fungsi sudah beralih kepada struktur-struktur jabatan baru. Semua institusi baru itu pula mendapat kuasa daripada undang-undang, perlembagaan, enakmen dan kedudukan ketua agama.
Siapa ketua agama? Raja dan sultan.
Di mana pusat simbolik raja dan sultan? Istana.
Maka apabila kita menjejaki fungsi masjid secara berperingkat, laluan logiknya menjadi begini:
- Pada zaman Nabi, fungsi besar umat berada di masjid.
- Pada zaman penjajah, fungsi itu mula dipecahkan antara raja, masjid dan pentadbiran penjajah.
- Selepas merdeka, fungsi itu disusun semula dalam sistem negara moden.
- Dalam sistem moden, fungsi agama tidak lagi berada sepenuhnya pada masjid kampung, tetapi berada pada jabatan, majlis, mahkamah, lembaga dan institusi agama.
- Institusi-institusi ini bernaung di bawah kuasa ketua agama.
- Ketua agama ialah raja dan sultan.
- Pusat simbolik kuasa raja dan sultan ialah istana.
- Maka dari sudut fungsi besar, istana menjadi pusat kepada kuasa masjid dalam bentuk moden.
- Istana lah al-Masjid.
Inilah sambungan logiknya. Jika anda terputus pada mana-mana peringkat, mereka anda akan salah faham. Mereka akan menyangka saya sedang berkata istana ialah masjid dalam bentuk bangunan. Bukan itu maksudnya. Maksud saya ialah istana itu memegang pusat kuasa yang pada zaman Nabi berada dalam fungsi besar masjid.
Kenapa Al-Masjid Itu Saya Letakkan Kepada Istana
Sekarang barulah kita kembali kepada Surah Al-Isra’ ayat 7. Dalam ayat itu, Allah menyebut bahawa apabila datang janji kedua, mereka akan masuk ke dalam al-masjid sebagaimana mereka telah masuk pada kali pertama.
Perhatikan lafaznya. Allah menyebut al-masjid. Bukan masajid. Bukan banyak masjid. Bukan semua masjid. Bukan masjid yang dinamakan secara jelas namanya.
Sebaliknya al-masjid ialah satu masjid tertentu, dengan alif lam, dalam konteks kemasukan kali kedua yang menyerupai kemasukan kali pertama.
Apakah pusat yang dimasuki pada kali pertama? Dalam penelitian saya, serangan pertama di Tanah Melayu berlaku melalui kejatuhan Melaka. Apabila Melaka diserang, pusat kuasa Melaka runtuh. Kota Melaka runtuh. Istana Melaka runtuh. Masjid Melaka juga hancur dalam susunan kejatuhan pusat kuasa itu.
Maka pada kali pertama, yang dimasuki bukan sekadar sebuah bangunan. Yang dimasuki ialah pusat kuasa. Pusat yang mengawal pemerintahan, memiliki kedaulatan, memayungi agama, pusat komuniti dan pusat kepada negeri. Itulah Melaka.
Jika begitu, apabila ayat menyebut mereka akan masuk kembali sebagaimana mereka masuk pada kali pertama, maka kita tidak boleh hanya mencari sebuah masjid kampung atau sebuah bangunan solat biasa. Kita mesti mencari pusat yang sepadan dengan fungsi kali pertama.
Pada zaman Melaka, pusat itu ialah istana dan kota Melaka. Pada zaman moden, pusat kedaulatan negara ialah Istana Negara. Sebab itu saya meletakkan al-masjid dalam ayat 7 sebagai Istana Negara, jika sasarannya ialah negara.
Saya memilih bukan kerana Istana Negara ialah masjid dari sudut bangunan. Bukan kerana rakyat solat Jumaat di situ. Bukan kerana ia menggantikan masjid. Sebaliknya, kerana fungsi besar masjid yang berkait dengan kuasa agama, amanah umat, kedaulatan, hukum, zakat, pentadbiran agama dan perlindungan masyarakat telah berpusat pada struktur yang akhirnya bersambung kepada istana sebagai simbol ketua agama dan kedaulatan negara.
Dengan kata lain, istana ialah pusat simbolik kepada fungsi besar masjid dalam sistem moden. Inilah sebab saya menyebut bahawa bagunan tunggal yang dinamakan al-masjid dalam ayat ini paling tepat merujuk kepada Istana Negara.
Sasarannya Negara Atau Muqaddasi Tuwa
Namun dalam hal ini, saya tetap berhati-hati. Jika sasarannya ialah negara secara keseluruhan, maka pusat yang paling besar ialah Istana Negara. Jika sasarannya ialah wilayah Muqaddasi Tuwa secara khusus, maka pusat yang lebih tepat mungkin berkait dengan Istana Kedah.
Ini kerana teori besar yang saya bina telah meletakkan Muqaddasi Tuwa di Kedah Tua. Jika serangan kedua itu bergerak kepada pusat negara, maka bacaan saya mengarah kepada Istana Negara. Jika serangan kedua itu bergerak kepada pusat tanah Muqaddasi Tuwa, maka bacaan itu perlu menilai kedudukan Istana Kedah pula.
Saya tidak sedang memberi keputusan muktamad secara semberono. Saya membantu anda semua memahami bacaan berdasarkan ayat, fungsi masjid, sejarah serangan pertama, perubahan institusi dan kedudukan pusat kuasa dalam sistem semasa.
Balas kepada: